Hoe de Hond werkelijk is, blijkt uit de Details

Door Suzanne Clothier
Vertaling door Jan Tholhuijsen


Een trainer schreef: “Een hond die zijn poten op jou zet, een hond die jou vastpint in je stoel met zijn kop op jouw schoot, is niet aanhankelijk maar behandelt je eerder als een lid van de roedel die je aan kunt duwen, waarop je kunt gaan staan en die je op de grond kunt duwen. Dr. Karen Overall waarschuwt dat zulke tekenen gezien moeten worden voor wat ze zijn. Overduidelijke dominante agressie zal niet als een plotselinge verrassing komen, wanneer dit soort gedrag zich in het verleden heeft voorgedaan”.


 


Het is jammer dat je deze overweldigende veroordeling van honden die contact zoeken tamelijk vaak hoort. Wat hier ontbreekt zijn de details, omdat details het verschil maken. Niet alle neusduwtjes, hoofd op schoot, op je klimmen, op je kussen slapen, etc. betekenen “dominantie”. Maar hoe weten we het verschil?


Ik heb nog een ander probleem met “etiketten”. Zij beschrijven niet nauwkeurig de nuances, context en onderlinge beïnvloeding. Bij mijn cursussen begin ik met deze vraag: “Een vrouw rent schreeuwend op je af – is dit goed of slecht?” Steeds weer antwoorden velen “niet goed!”. Om één of andere onduidelijke reden, vooral de mannen. Ik leg dan uit dat het alleen je grootmoeder is, die blij is dat je uiteindelijk voor een wat laat bezoek bij haar aangekomen bent.


“Een vrouw loopt schreeuwend op je af en ze heeft een mes! Is dat goed of slecht?” Opnieuw is het antwoord steeds: “slecht!”. Ik leg uit dat het dezelfde grootmoeder is die groenten aan het fijnhakken is voor je lievelingssoep, toen ze hoorde dat je aangekomen was en nu uit de keuken rende met het mes nog in haar hand.


In het algemeen gesproken, interesseert me de houding van een hond niet, tot dat ik ook de bijzonderheden van de lichaamstaal ken:



  • gerichtheid op

  • spierspanning

  • lichaam samengetrokken of uitgestrekt? gebogen of recht?

  • gebogen gewrichten of niet?

  • hoek van de kop? hoek van de nek?

  • verdraaiing van de oren?

  • richting van de blik?

  • ademsnelheid?

  • snelheid van het knipperen met de ogen?

  • beweegt de hond en hoe is zijn bewegen (snelheid, ritme, omvang)?


Al deze punten en vele andere stukjes informatie tesamen verschaffen de megaboodschap van de volledige communicatie.


Ieder van deze punten reageert op de andere signalen, om de totale boodschap over te brengen. Een verandering hier of vermeerdering daar of een wel of niet aanwezig zijn, geeft samengevoegd de zeer specifieke informatie.


Ik had ooit een volwassen Duitse Herder boven op mijn hoofd en schouders zitten. Domineerde hij me? Nauwelijks! Hij was omvergegooid door een golf op het strand en in zijn panische reactie op het onderuit gegooid worden, klom hij op de enig beschikbare veilige plaats: mij. Iedereen die de lichaamstaal van de hond zou zien, zou geweten hebben dat er niets agressiefs of uitdagends aan zijn gedrag was.


Wij kennen dit allemaal in onze contacten met mensen. Een eenvoudig snel oogcontact met iemand kan uitnodigend, uitdagend, flirterig, waarschuwend, bedreigend etc. etc. zijn. Het is nauwelijks te omschrijven met het etiket: “hij maakte oogcontact met mij”. Denk even aan de veelheid van andere signalen die ik hiervoor heb opgenoemd, die zich bij het maken van oogcontact kunnen voordoen. Iemand die met je aan het flirten was, wat zou die ook nog kunnen doen? Iemand die je bedreigde, zou wat ook nog kunnen doen?


Mensen lezen vaak de lichaamstaal van de hond niet goed of begrijpen hem verkeerd. Zij beperken zich tot een globaal begrijpen van basishoudingen (de hond leunde op mij) en maken dan onderscheid in slecht of okay. Zonder enig gevoel voor de prachtige complexiteit waarmee honden, met veel oog voor exacte details, overbrengen wat ze proberen te zeggen.


Vertel me dat de hond op je leunde en vertel me dat hij dat deed met zijn oren slap naar achteren, zachte ogen, normaal knipperen met de ogen, normaal ademend, weinig spierspanning, ontspannen lippen, rondingen in zijn lichaam/hoofd/nek, gebogen of actieve gewrichten en veel andere signalen en het betekent maar een ding: iets goeds!


Vertel me dat de hond op je leunde met langzame of helemaal niet knipperende ogen, met overal spierspanning, met veranderde ademhaling, geen actieve buigingen in zijn gewrichten etc.etc. En dan zeg ik, het is iets totaal anders. Een hond kan bovenop je zitten, terwijl jij op de vloer ligt en absoluut voor 100% vriendelijk en aanhankelijk zijn. (vraag mij maar naar mijn Duitse Herders dekens!) Of je kunt in grote moeilijkheden verkeren. De algemene houding is niet het enige dat telt. Het gaat om het volledige, gedetailleerde plaatje, als je wilt weten hoe die hond verder gaat.


Dit is waarom ik geïrriteerd en in de war raak door de schema's die door zo vele professionals en onderzoekers gebruikt worden om agressie te bepalen. Hier volgt een agressie inschattingsformule van Dr. Karen Overall:


NB = geen reactie; SL = snappen/lip optrekken


BG = blaffen/grommen; SB = snappen/bijten


Wat ik ongelooflijk vind, is dat bij het niet voorkomen van een snappen/lip optrekken (het eerste genoemde reactieniveau), blaffen/grommen of snappen/bijten de hond niet als agressief wordt bestempeld! Misschien is hij niet openlijk waarneembaar agressief voor het ongetrainde oog. Ik ben geschokt door het feit dat toponderzoekers tevreden schijnen te zijn met dit tamelijk grove schema, in plaats van nauwkeurig ook het specifieke gedrag op een rijtje zetten, dat vooraf gaat aan grommen, snauwen en snappen. Lang voordat een snappen/optrekken van de lip of grommen zich voordoet kan een hond verstijven, zijn adem inhouden, kop- en nekbewegingen kunnen stoppen en hij kan zijn ogen richten op een persoon. Gaat het nog verder dan die duidelijke waarschuwingen, dan zul je waarschijnlijk geconfronteerd worden met een snauw,grom, lip optrekken of erger.


Het komt mij voor dat wij als trainers mensen zijn die opzettelijk reizen in het land dat bekend staat als Hond. Anders dan toevallige toeristen vind ik dat wij de verplichtig hebben om de inheemse taal vloeiend te leren. Voor het geval we, degene die we willen begrijpen, verkeerd zouden verstaan en zonder het te bedoelen onjuist zouden reageren. Om welbespraakt te worden is het vereist dat we nooit nalaten de hond, echt, werkelijk en nauwkeurig te zien, in al zijn schitterende details en nuances.
Zij zeggen dat de essentie van God in de details zit. Zo is het ook bij de Hond.

Join the Discussion

comments powered by Disqus

Product Tags

Use spaces to separate tags. Use single quotes (') for phrases.

Additional Information

Year No
Topics No
Author Suzanne Clothier
Presenters No

Reviews

Only registered users can write reviews. Please, log in or register